Podatek liniowy dla samozatrudnionych w pigułce: warunki, przedziały i kwoty

Podatek ryczałtowy dla przedsiębiorców od 2021 r. obiecuje mniej formalności administracyjnych, ale opłaca się tylko niektórym. Poniższe informacje pomogą Ci ustalić, czy warto zostać podatnikiem w systemie ryczałtowym. Dowiesz się również, jakie są kwoty płatności dla poszczególnych przedziałów, wszystkie warunki, terminy oraz jak zgłosić się do podatku ryczałtowego.

Czym jest podatek ryczałtowy?

System ryczałtowy to specjalny sposób płacenia podatków, do którego osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą przystąpić dobrowolnie. Płacą wtedy jedną miesięczną kwotę, która obejmuje podatek dochodowy oraz obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą w ramach podatku ryczałtowego nie płacą już obowiązkowych zaliczek, ponieważ są one pokrywane w ramach ryczałtu – w większości przypadków nie składają też zeznań podatkowych ani zestawień. Dzięki temu nie muszą martwić się formalnościami.

W systemie ryczałtowym nie można jednak skorzystać z ryczałtowych odliczeń wydatków ani ulg podatkowych. Dlatego też przejście na podatek ryczałtowy należy dokładnie rozważyć, ponieważ pozwala on zaoszczędzić pieniądze tylko niektórym osobom prowadzącym działalność gospodarczą – zazwyczaj tym, które zarabiają rocznie około 700 000–2 000 000 CZK i mają możliwość skorzystania z minimalnych ulg podatkowych.

Kto może skorzystać z podatku ryczałtowego?

Aby skorzystać z podatku ryczałtowego, należy spełnić następujące warunki:

Kwoty i przedziały podatku ryczałtowego

Wysokość podatku ryczałtowego dla osób prowadzących działalność gospodarczą zmienia się z roku na rok – jest ona bowiem uzależniona od aktualnego średniego wynagrodzenia. Początkowo miał on formę jednej stałej kwoty, która była wspólna dla wszystkich podatników, ale na początku 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy, która wprowadziła 3 przedziały podatku ryczałtowego.

Głównym kryterium kwalifikującym do poszczególnych przedziałów jest wysokość dochodów z działalności gospodarczej za poprzedni rok. Istotną rolę odgrywa również branża, w której prowadzona jest działalność gospodarcza. Warunki przedziałów podatkowych podsumowujemy w poniższej tabeli. Aby zakwalifikować się do odpowiedniego przedziału, wystarczy spełnić co najmniej jeden z warunków podanych w danym wierszu.

Państwa przedział podatkowy zależy od rocznego dochodu za poprzedni okres rozliczeniowy.

• Jeśli w ciągu roku przekroczysz limity dla wybranego przedziału, musisz zgłosić to do urzędu skarbowego za pomocą specjalnego formularza. Urząd poinformuje Cię następnie, ile musisz dopłacić podatku.
• Jeśli natomiast zarobisz mniej i spełnisz warunki dla niższej stawki, procedura będzie podobna. Złożysz więc do urzędu zawiadomienie o innej wysokości podatku i otrzymasz zwrot nadpłaty.

Dodajmy, że przedziału podatku ryczałtowego nie można zmieniać w ciągu roku. Zmianę można dokonać tylko w terminie przystąpienia do systemu ryczałtowego (tj. do 10 stycznia danego roku).

Jeśli wiesz, do którego przedziału należysz, możesz łatwo obliczyć wysokość swojej miesięcznej zaliczki:

Przegląd miesięcznych kwot podatku ryczałtowego w 2026 r.

Weź pod uwagę również inne czynniki

• Jesteś osobą samozatrudnioną, masz dzieci i niepracującego współmałżonka? W takim przypadku system podatku ryczałtowego może nie być najlepszym rozwiązaniem, ponieważ utracisz ulgę na dzieci, a ewentualnie także ulgę na współmałżonka.
• Prowadzisz działalność gospodarczą i planujesz kredyt hipoteczny? Pamiętaj, że w przypadku podatku ryczałtowego nie będziesz w stanie wiarygodnie udokumentować swoich dochodów w banku, ponieważ nie składasz zeznania podatkowego (banki często stosują w przypadku takich klientów współczynnik obniżający).
• Masz problemy zdrowotne i przewidujesz, że nie będziesz w stanie pracować w pełnym wymiarze do osiągnięcia wieku emerytalnego? W takim przypadku również dobrze przemyśl wybór podatku ryczałtowego.
• Jesteś przedsiębiorcą bez rodziny, problemów zdrowotnych i posiadasz już mieszkanie? W takim przypadku podatek ryczałtowy jest idealnym wyborem.

Kiedy i jak zgłosić się do podatku ryczałtowego?

Złożenie wniosku o objęcie podatkiem ryczałtowym jest proste. Jeśli spełniasz warunki ustawowe, wystarczy zgłosić swój zamiar w odpowiednim terminie do urzędu skarbowego. Najszybciej zrobisz to za pośrednictwem portalu Mojedane.cz – w sekcji Podatek dochodowy osób fizycznych znajdziesz formularz Zgłoszenie przystąpienia do systemu ryczałtowego.

Termin zgłoszenia do podatku ryczałtowego upływa zawsze 10 stycznia lub następnego dnia kalendarzowego (jeśli chcesz korzystać z niego od 2026 r., zgłoś się do 12 stycznia 2026 r.). Nie ma możliwości przystąpienia do systemu w trakcie roku – wyjątek stanowią jedynie osoby prowadzące działalność gospodarczą, które dopiero rozpoczynają działalność. Mogą one złożyć zgłoszenie do dnia rozpoczęcia działalności, tzn. zazwyczaj robią to jednocześnie z założeniem działalności gospodarczej.

Jak, gdzie i kiedy płacić podatek ryczałtowy?

Po zgłoszeniu zaczynasz płacić miesięczne raty podatku ryczałtowego (kwoty znajdziesz w tabeli powyżej) na konto lokalnego urzędu skarbowego. Numery kont regionalnych oddziałów urzędu znajdziesz w naszej instrukcji: jak zapłacić podatek.

Do kiedy należy płacić podatek ryczałtowy? Kwota jest zawsze płatna do 20. dnia miesiąca, za który płacisz ryczałt.

Podatek ryczałtowy a zeznanie podatkowe

W systemie podatku ryczałtowego zazwyczaj nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego. Wyjątkiem są sytuacje, w których w trakcie okresu rozliczeniowego naruszysz jedno lub więcej kryteriów przystąpienia do systemu ryczałtowego.

Jeśli więc na przykład w ciągu roku zarobiłeś ponad 2 miliony CZK, nie unikniesz złożenia zeznania podatkowego. Przeczytaj, jak złożyć zeznanie podatkowe w systemie podatku ryczałtowego.

Pamiętaj, że jeśli zostałeś wspólnikiem w spółce jawnej, komplementariuszem w spółce komandytowej lub płatnikiem podatku VAT, lub jeśli Twoje dochody przekroczyły 2 miliony CZK w ciągu roku, musisz zrezygnować z podatku ryczałtowego po złożeniu zeznania podatkowego.

Nie zajmuj się administracją samodzielnie

Potrzebujesz pomocy w zakresie podatków i księgowości lub dopiero rozważasz założenie działalności gospodarczej? Nasi specjaliści chętnie Ci pomogą. Wystarczy zostawić im wiadomość w poniższym formularzu.