Ulgi i odliczenia podatkowe: jak obniżyć podatek dochodowy do minimum?

Składają Państwo samodzielnie zeznanie podatkowe dla osób fizycznych? Dzięki prawidłowemu skorzystaniu z ulg i odliczeń mogą Państwo znacznie zaoszczędzić na podatku dochodowym. Wyjaśnimy Państwu, jaka jest różnica między ulgami a odliczeniami, jak można z nich skorzystać i jakie dokumenty należy przedłożyć.

Różnica między ulgami podatkowymi a odliczeniami

Ulgi i odliczenia podatkowe to narzędzia, które pomagają obniżyć podatek dochodowy, ale każde z nich działa inaczej.

Czym się różnią?

  • 1

    Odliczenia podatkowe – zmniejszają podstawę opodatkowania, od której obliczany jest podatek.

  • 2

    Ulgi podatkowe – zmniejszają samą kwotę podatku, którą musisz zapłacić.

Podczas rozliczenia można połączyć oba sposoby, aby uzyskać maksymalne ulgi podatkowe. Po odliczeniu ulg podatkowych od podstawy opodatkowania można orientacyjnie obliczyć podatek dochodowy. Następnie można go obniżyć, korzystając z ulg podatkowych.

Ulgi podatkowe i odliczenia mogą być wykorzystywane przez wszystkie osoby fizyczne i osoby prowadzące działalność gospodarczą. Jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w systemie podatku ryczałtowego nie korzystasz z tych ulg, ponieważ nie składasz zeznania podatkowego, z wyjątkiem tych 5 sytuacji.


Jakie odliczenia podatkowe można zastosować w 2026 roku?

Odliczenia podatkowe mogą wykorzystać zarówno osoby prowadzące działalność gospodarczą, jak i pracownicy. W tabeli zebraliśmy wszystkie pozycje objęte ulgami podatkowymi na rok 2026. Przy każdej z nich znajdziesz maksymalne kwoty, które możesz odliczyć od podstawy opodatkowania, warunki skorzystania z ulgi oraz wymagane dokumenty.

Nowość od 1 stycznia 2026 r.: od podstawy opodatkowania można teraz odliczyć również odsetki od rat anuitetowych płaconych spółdzielniom mieszkaniowym, jeśli chodzi o kredyt na potrzeby mieszkaniowe. Warunkiem jest, aby spółdzielnia rozliczyła Państwu tylko faktycznie zapłacone odsetki, a mieszkanie służyło Państwu jako stałe miejsce zamieszkania (lub miejsce zamieszkania Państwa bliskich).

W przypadku połączenia kredytu hipotecznego z kredytem spółdzielczym można odliczyć odsetki od obu rodzajów finansowania – maksymalna kwota odliczenia pozostaje jednak taka sama (150 000 CZK rocznie dla kredytów zaciągniętych po 2021 r.).

Odliczenie podatkowe Maksymalna kwota odliczenia rocznie Warunki zastosowania Co należy udokumentować?
Darowizny na cele charytatywne 15% od podstawy opodatkowania
(do końca 2026 r. na mocy decyzji rządu obowiązuje wyjątkowo nawet 30% podstawy opodatkowania)
Co najmniej 1 000 CZK, darowizna musi być przeznaczona na cele pożytku publicznego Potwierdzenie od odbiorcy darowizny
Oddawanie krwi 3 000 CZK za jeden pobór Krew została oddana bezpłatnie Potwierdzenie stacji transfuzji krwi o bezpłatnym pobraniu
Odsetki od kredytów na cele mieszkaniowe
(w tym kredyty hipoteczne, kredyty spółdzielni mieszkaniowych i kredyty z budowlanego programu oszczędnościowego)
150 000 CZK rocznie

(w przypadku kredytu hipotecznego zaciągniętego do 31.12.2020 r. można odliczyć do 300 000 CZK rocznie)

Kredyt wykorzystany na sfinansowanie własnego stałego miejsca zamieszkania (w przypadku garażu, działki, domku letniskowego, mieszkania inwestycyjnego lub części kredytu nieprzeznaczonej na określony cel odliczenie nie przysługuje) Potwierdzenie z banku lub kasy oszczędnościowo-budowlanej o zapłaconych odsetkach. W pierwszym roku dodatkowo umowa kredytowa lub hipoteczna
Dodatkowe ubezpieczenie emerytalne
z dopłatą państwową, ubezpieczenie emerytalne, dodatkowe oszczędzanie emerytalne
Maksymalnie 48 000 CZK łącznie dla wszystkich wspieranych produktów oszczędnościowych i ubezpieczeniowych Odliczyć można kwotę zapłaconą powyżej 1 700 CZK miesięcznie Potwierdzenie wpłaconych składek lub opłat ubezpieczeniowych w danej instytucji finansowej
Prywatne ubezpieczenie na życie Odliczenie podatkowe można zastosować do całej wpłaconej kwoty do rocznego limitu 48 000 CZK
Produkt inwestycyjny długoterminowy
Ubezpieczenie długoterminowej opieki

Od 2024 r. obowiązuje nowy wspólny limit w wysokości 48 000 CZK rocznie dla produktów oszczędnościowych na starość objętych ulgą podatkową, do których należą:

  • Ubezpieczenie na życie – o ile zawiera element oszczędnościowy, na przykład ubezpieczenie inwestycyjne, kapitałowe lub emerytalne.
  • Ubezpieczenie długoterminowej opieki – na wypadek choroby lub utraty samodzielności.
  • Długoterminowy produkt inwestycyjny (DIP) – na przykład inwestycje w akcje, obligacje, fundusze inwestycyjne lub konserwatywne oszczędzanie na rachunkach depozytowych.
  • Oszczędności emerytalne – obejmują dodatkowe ubezpieczenie emerytalne i uzupełniające oszczędności emerytalne.

W przypadku dodatkowego ubezpieczenia emerytalnego do odliczenia zalicza się tylko tę część składek, która przekracza ustalony limit – powyżej 1 700 CZK miesięcznie.

Przykład:

Pan Novák opłaca dodatkowe ubezpieczenie emerytalne w wysokości 2 000 CZK miesięcznie oraz dodatkowo 1 500 CZK miesięcznie na długoterminowy produkt inwestycyjny (DIP).

Z dodatkowego ubezpieczenia emerytalnego odlicza w ramach rocznego rozliczenia lub zeznania podatkowego 300 CZK miesięcznie (kwota powyżej 1 700 CZK). Składki na DIP są odliczane w pełnej wysokości.

Łączna kwota odliczenia: 21 600 CZK

  • Dodatkowe ubezpieczenie emerytalne: 3 600 CZK (12 × 300 CZK)
  • Długoterminowy produkt inwestycyjny (DIP): 18 000 CZK (12 × 1 500 CZK)

Gdyby pan Novák chciał skorzystać z pełnego odliczenia w wysokości 48 000 CZK, musiałby zwiększyć swoje składki o 2 200 CZK miesięcznie.


Jak działają odliczenia dla osób prowadzących działalność gospodarczą?

Oprócz odliczeń niepodlegających opodatkowaniu, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą możesz obniżyć podstawę opodatkowania również za pomocą pozycji podlegających odliczeniu, jeśli prowadzisz ewidencję podatkową lub księgowość.

Co można odliczyć?

  • Stratę podatkową wykazaną w poprzednich latach.
  • Koszty szkolenia zawodowego, takie jak finansowanie praktyk studentów i praktykantów.

Jakie ulgi podatkowe można odliczyć w 2026 roku?

Podobnie jak w przypadku odliczeń, ulgi podatkowe mogą być stosowane przez podatników, którzy uzyskują dochody z działalności gospodarczej lub z zatrudnienia. Poniżej znajduje się ich zestawienie oraz warunki ich stosowania.

Jeśli w ciągu roku powstanie prawo do ulgi, można skorzystać tylko z proporcjonalnej części ulgi zgodnie z odpowiednią liczbą miesięcy. Na przykład, jeśli we wrześniu urodzi się dziecko, przysługuje ulga na dziecko za 4 miesiące pozostałe do końca roku.

W 2024 r. zniesiono ulgę podatkową na studentów i czesne, pozostałe ulgi pozostały w mocy.

Ulga podatkowa Maksymalna kwota ulgi w ciągu roku Warunki skorzystania Co należy przedłożyć?
Podstawowa ulga na podatnika 30 840 CZK Każdy podatnik ma do niej prawo Nie trzeba przedstawiać żadnych dokumentów
Ulga na małżonka/małżonkę lub zarejestrowanego partnera/partnerkę 24 840 CZK; jeśli małżonek lub małżonka jest posiadaczem karty ZTP/P, wysokość ulgi wynosi 49 680 CZK
(jeśli małżeństwo lub związek partnerski został zawarty dopiero w zeszłym roku, ulga jest proporcjonalnie zmniejszana)
Mieszkacie we wspólnym gospodarstwie domowym.

Dochód drugiego z małżonków/partnerów nie może przekraczać 68 000 CZK rocznie i opiekuje się dzieckiem w wieku do 3 lat.
Oświadczenie o dochodach małżonka/małżonki lub zarejestrowanego partnera/partnerki
Ulga z tytułu niepełnosprawności 2 520 CZK (1. i 2. stopień)

5 040 CZK (stopień 3)
Podatnik pobiera rentę inwalidzką odpowiedniego stopnia. Potwierdzenie wypłaty renty od ČSSZ
Ulga dla posiadaczy legitymacji ZTP/P 16 140 CZK Płatnik jest posiadaczem legitymacji ZTP/P. Kopia legitymacji ZTP/P
Ulga podatkowa na dzieci 15 204 CZK (1. dziecko)

22 320 CZK (2. dziecko)

27 840 CZK (trzecie i kolejne dziecko)
Dziecko pozostające na utrzymaniu mieszka z podatnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym. Ulga przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 lat – a jeśli studiuje, do ukończenia 26 lat.

W przypadku opieki wspólnej to rodzice ustalają, które z nich skorzysta z ulgi.

Jeśli ulga podatkowa na dzieci przekroczy obliczony podatek dochodowy, państwo wypłaci różnicę jako nadpłatę (tzw. bonus podatkowy). W przypadku innych ulg nadwyżka nie jest zwracana, a jedynie obniża podatek do zera.
Akt urodzenia dziecka, potwierdzenie, że drugi rodzic nie korzysta z ulgi na dziecko

Przykład:

Pani Nováková ma dochody z działalności gospodarczej i kredyt hipoteczny na dom. W zeszłym roku zapłaciła za niego 50 000 CZK odsetek. Jako osoba prowadząca działalność gospodarczą miała w minionym roku dochód w wysokości 800 000 CZK i korzysta z ryczałtu wydatków w wysokości 60%.

Jak obliczy podatek dochodowy?

1/ Najpierw ustala wysokość wydatków, które oblicza się od dochodów według stawki ryczałtu. Przy ryczałcie 60% mnoży więc 800 000 CZK przez 0,6 = 480 000 CZK.

2/ Następnie oblicza podstawę opodatkowania, którą ustala, odejmując od dochodów wydatki i ulgi podatkowe:

800 000 CZK – 480 000 CZK (wydatki) – 50 000 CZK (odsetki od kredytu hipotecznego) = 270 000 CZK

3/ Na podstawie podstawy opodatkowania oblicza 15% podatek dochodowy:

270 000 CZK × 0,15 = 40 500 CZK

4/ Wynikową kwotę podatku zmniejsza jeszcze o ulgi:

40 500 CZK – 30 840 CZK (ulga na podatnika) = 9 660 CZK

Dzięki odliczeniom i ulgom pani Nováková zapłaci 9 660 CZK podatku dochodowego za cały rok.


Jak skorzystać z ulg i odliczeń podatkowych?

Podczas gdy pracownicy korzystają z ulg w dziale kadr, osoby prowadzące działalność gospodarczą muszą załatwić to samodzielnie. Obie grupy mają jednak jedną wspólną cechę – jeśli nie dotrzymają terminu złożenia zeznania podatkowego lub nie dostarczą odpowiednich dokumentów, nie będą mogły skorzystać z ulg.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą rozliczają się w zeznaniu podatkowym

Jako osoba prowadząca działalność gospodarczą musisz samodzielnie skorzystać ze wszystkich ulg i odliczeń podatkowych w zeznaniu podatkowym – w ten sposób przekazujesz urzędowi skarbowemu zbiorcze informacje o swojej działalności w minionym roku.

  • W zeznaniu podajesz dochody, wydatki, podstawę opodatkowania, a następnie odejmujesz niepodlegające opodatkowaniu części podstawy i korzystasz z ulg.
  • Najłatwiej jest wypełnić i wysłać formularz przez portal Moje daně wraz z załącznikami, które potwierdzają prawo do odliczeń i ulg.
  • Ostatnim krokiem po wysłaniu formularza podatkowego jest wpłacenie obliczonego podatku na właściwe konto z prawidłowym symbolem zmiennym i stałym.

WSKAZÓWKA: Nie jesteś pewien, co wszystko musi znaleźć się w zeznaniu podatkowym? Instrukcję krok po kroku zamieściliśmy w artykule Jak wypełnić zeznanie podatkowe.

Pracownicy zwracają się do swojego pracodawcy

  • Podpisanie oświadczenia podatnika podatku dochodowego
  • Przy rozpoczęciu pracy, a następnie na początku każdego roku, podpisujesz tzw.„różowy formularz”Oświadczenie podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu działalności zależnej, w którym zaznaczasz krzyżykiem ulgi podatkowe, do których masz prawo (na przykład ulgę na podatnika). Pracodawca uwzględnia następnie te ulgi co miesiąc przy obliczaniu Państwa wynagrodzenia netto.

  • Wniosek o roczne rozliczenie podatku
  • Jeśli chcesz obniżyć swój podatek o zapłacone odsetki od kredytów lub składki na emeryturę, poproś swojego pracodawcę o roczne rozliczenie podatku. Wniosek należy złożyć wraz z potwierdzeniem zapłaconych kwot najpóźniej do 15 lutego. Pracodawca dokona rozliczenia i ewentualną nadpłatę zwróci Państwu w marcowej wypłacie.

Prowadzisz działalność gospodarczą, będąc zatrudnionym? Masz umowy o pracę u więcej niż jednego pracodawcy lub Twoje dochody poza zatrudnieniem przekraczają 20 000 CZK (np. wynajmujesz mieszkanie)? W takich przypadkach pracodawca nie zajmie się Twoim rocznym rozliczeniem podatku, ale musisz samodzielnie wypełnić i złożyć zeznanie podatkowe, tak jak osoba prowadząca działalność gospodarczą.


Nie orientujesz się w ulgach i odliczeniach podatkowych?

Dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu ulg i odliczeń podatkowych możesz zaoszczędzić tysiące koron rocznie. Nie masz pewności, co może obniżyć Twój podatek dochodowy? Zostaw całe rozliczenie podatkowe w rękach ekspertów. Skontaktuj się z nami za pomocą poniższego formularza, a wspólnie znajdziemy sposób, w jaki możemy Ci pomóc.

Dane do kontaktu

Napisz do nas, a my
odezwiemy się do Ciebie w ciągu 24 godzin.

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i stosuje się do niej zasady Google polityki prywatnościwarunków korzystania z usługi

Wiadomości z naszego bloga